Dobrodziejstwo malin

Malina – owoc kształtu owalnego lub stożkowatego (w środku pusty), wyróżniający się czerwoną barwą swoich owoców składający się z licznych, kulistych lub owalnych, owłosionych pestkowców. Istnieje około 200 gatunków tych owoców, a w zależności od odmiany występują one w różnorodnych barwach od białej, żółtej, poprzez czerwone, purpurowe, ciemnoczerwone, do prawie czarnych. Owoce te rosną w lasach, zaroślach, ale także w ogrodach, czy też na działkach przydomowych gdzie są bardzo popularne. Najwięcej wartości odżywczych mają jednak „dziko” rosnące maliny.

W celach leczniczych wykorzystuje się świeże owoce maliny (Fructus Rubi idaei) i młode, dobrze wyrośnięte liście maliny (Folium Rubi idaei). Oba surowce zbiera się w lipcu. O bogactwie właściwości malin świadczy to, że wykorzystywano je już od wielu pokoleń w praktykach medycyny, ale przede wszystkim to, że do dzisiaj produkuje się na ich bazie wiele leków (np. syropy czy tabletki moczopędne). Maliny są bardzo bogate w wartości odżywcze i witaminy przez co wpływają korzystnie na niemal każdą sferę działania organizmu wzrok, samopoczucie, trawienie, układ kostny, i układ krwionośny oraz działają moczopędnie.

Owoce zawierają: kwasy organiczne (m.in. cytrynowy, jabłkowy, salicylowy, elagowy), pektyny (rodzaj błonnika), cukry i lotne związki zapachowe, związki  śluzowe, polifenole, antocyjany oraz wiele witamin (m.in. prowitamina A, witaminy C, E, B1, B2, B6, B9, PP, karoten oraz substancji mineralnych (potas, magnez, wapń, żelazo). Liść maliny także ma wiele wartości: zawiera garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne i sole mineralne (m.in. żelaza, miedzi, wapnia), związki żywicowe.

Właściwości i działanie prozdrowotne malin:

– usprawniają system nerwowy (wykazują działanie uspokajające),

–  wzmacniają układ immunologiczny,

– chronią przed niedokrwistością (żelazo i miedź),

– wspomagają układ odpornościowy,

– są środkiem przeciwgorączkowym i napotnym (kwas salicylowy hamuje procesy zapalne, pobudza gruczoły potowe – wywołuje wydzielanie potu przez co temperatura się obniża, malinowe olejki eteryczne rozgrzewają),

– są skuteczne w problemach żołądkowych: działają przeciwzapalnie, ściągająco i przeciwbakteryjnie,

– obniżają ciśnienie krwi, wzmacniają serce i mają działanie przeciwmiażdżycowe ( działanie minerałów),

– zalecane osobom mającym choroby nerek lub woreczka żółciowego (potas reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu),

– regulują pracę jelit, hamują rozwój bakterii jelitowych: zmniejszają biegunkę (odpowiadają za to garbniki),

– łagodzą bóle menstruacyjne (wywołują niewielki rozkurcz mięśni gładkich – kobiety w ciąży jednak nie powinny ich nadużywać),

– chronią przed szkodliwym działaniem wolnych rodników i opóźniają starzenie się (polifenole, antyoksydanty),

– wspomagają odchudzanie (zwierają błonnik i mają niską kaloryczność – indeks glikemiczny 25).

Czy każdy może spożywać maliny?

– Maliny mogą wywołać reakcje alergiczną najczęściej u osób wrażliwych na działanie kwasu salicylowego dlatego też, należy wprowadzać je do diety przede wszystkim małych dzieci małymi dawkami, a przy tym obserwować ich reakcje, które pojawić mogą się nawet dopiero po 3 dniach.

– Większe ilości świeżych owoców nie są wskazane dla osób z ostrą niewydolnością nerek czy zapaleniem nerek oraz w przypadku choroby dny moczanowej.

– Osoby z chorobą wrzodową żołądka czy też zapaleniem błony śluzowej żołądka powinny skonsultować się z lekarzem czy spożywanie malin nie zaostrzy choroby.

– Co z kobietami w ciąży? Kobiety w pierwszym trymestrze ciąży powinny zachować ostrożność przy stosowaniu kuracji liśćmi malin i konsultować to ze swoim lekarzem. Herbata z liści malin swoim działaniem może usprawnić mięsień macicy. Herbata usprawnia kurczliwość macicy więc można ją pić kilka tygodni przed porodem oraz w połogu. Napar z liści malin jest przeciwwskazaniem w momencie, gdy ciąża jest wysokiego ryzyka, wcześniejszy poród był sprawny i szybki albo przedwczesny, ciąża jest mnoga, zakończenie ciąży ma kończyć się cesarskim cięciem albo gdy wcześniej kobieta miała cesarskie cięcie, pojawiło się krwawienie z dróg rodnych w drugiej połowie ciąży.

Maliny – wpływ na odchudzanie:

– są niskokaloryczne (52 kcal w 100 gramach):

–  zawierają całą gamę witamin i oczywiście błonnik, który jest odpowiedzialny za uczucie sytości (100 gram pokrywa blisko 1/6 dziennego zapotrzebowania),

– dodane do np. koktajlu powodują oczyszczenie przewodu pokarmowego z zalegających w nim niestrawionych resztek pokarmowych,

– maleńkie pestki znajdujące się w malinach są skutecznym środkiem na pozbycie się wielu trucizn z organizmu,

– poprawiają trawienie.

Ciekawostki o malinach:

Nawet mrożone maliny zachowują swoje właściwości lecznicze.

Mogą być bezpiecznie spożywane przez cukrzyków, doskonałe są dla diabetyków. Nie podnoszą poziomu cukru we krwi, owoce zawierają ok. 10%, głównie dobrze przyswajalnej bez udziału insuliny glukozy i fruktozy (indeks glikemiczny 25).

Syropy z malin podawano jako środek odżywczy i lek wzmacniający chorym już w XVI wieku.

Odwar z liści maliny używano niegdyś, kilka pokoleń temu do przygotowania kompresów i okładów przy schorzeniach skóry.

Maliny pojawiają się w rzymskiej mitologii – Rzymianie wierzyli, że maliny były białe, dopóki nimfa Ida, opiekując się małym Jowiszem, nie chciała go nimi uspokoić i nie ukłuła się w palec. Wtedy to na owoce spadły krople jej krwi, na zawsze zmieniając ich kolor.

Napary z liści malin znalazły zastosowanie w bólach menstruacyjnych, ze względu na właściwości rozkurczowe. Napary z liści malin pomagają zwalczać niestrawność, biegunki i zaparcia.

 

Zastosowanie w lekach:

– owoce:

a) syrop (środek napotny, przeciwgorączkowy, poprawiają smak leków, na przeziębienia),

b) odwar z owoców malin z miodem (wykorzystywany przy chorobach skóry, głównie egzemie).

– liście:

a) ziołowe mieszanki (moczopędne i żółciopędne)

b) napar z suszonych lub świeżych liści (stosowany przy przeziębieniu, leczeniu procesów zapalnych gardła, ma lekkie działanie wykrztuśne, stymuluje pracę mięśni gładkich jelit,

c) napary z liści (obniżają ciśnienie krwi, dzięki działaniu ściągającemu, przeciwzapalnemu i przeciwbakteryjnemu pomoże złagodzić biegunkę, zwalcza niestrawność i bóle stawów. działając rozkurczająco na mięśnie gładkie, łagodzi dolegliwości menstruacyjne).

Herbata z owoców lub liści maliny pomaga znormalizować cykl miesiączkowy, zmniejsza ból podczas menstruacji.

– kwiaty malin

a) napar (stosuje się wspomagająco w leczeniu hemoroidów i chorób kobiecych).

– korzeń maliny

a) działa moczopędne.

Opracowała: Aleksandra Barszczewska – Dział Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia WSSE w Krakowie

 

Bibliografia

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/wlasciwosci-malin-maliny-zwalczaja-goraczke-biegunke-bole-miesiaczkowe_36875.html

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/wlasciwosci-malin-maliny-zwalczaja-goraczke-biegunke-bole-miesiaczkowe_36875.html

http://bonavita.pl/maliny-wlasciwosci-i-wartosci-odzywcze

http://www.odzywianie.info.pl/przydatne-informacje/artykuly/art,maliny-kalorie-wartosci-odzywcze-i-ciekawostki.html

https://portal.abczdrowie.pl/wlasciwosci-malin

http://dietetycy.org.pl/maliny-wlasciwosci-wartosci-odzywcze/

http://blog.polozna-online.pl/ciaza/szalwia-i-malina-zgroza-ciezarnych/

https://www.wymarzonyogrod.pl/zakladanie-ogrodu/ogrodek-ziolowy/malina-wlasciwosci-i-zastosowanie-owocow-i-lisci-malin-jak-zrobic-sok-z-malin,136_3042.html

http://www.niam.pl/pl/produkty/1407-malina

Zdjęcia: https://pixabay.com/