Imbir i jego lecznicze właściwości

Przyprawy korzenne są obecne we wszystkich kuchniach świata, poprzez związki w nich zawarte potrawy zyskują aromat, charakterystyczny smak czy zapach. Poza walorami smakowymi wiele z nich posiada również zastosowanie  w medycynie konwencjonalnej i ziołolecznictwie. Jedną z nich jest z pewnością imbir.

Imbir jest uważany za jedną z najstarszych przypraw korzennych. Uprawiany jest w wielu krajach o tropikalnym klimacie, żyznych  wilgotnych glebach m.in w południowych Chinach, Indiach, Meksyku, Filipinach czy Brazylii. Charakteryzuje go nieregularny kształt oraz wyraźny smak:, palący i lekko gorzki. Ostrość imbiru spowodowana jest obecnością olejku eterycznego, którego zawartość w suchych korzeniach wynosi 0,2-3%. Za twórcę nazwy tej rośliny uważa się angielskiego botanika Williama Roscoe. Dawniej, przyprawa ta, była wysoko cenionym towarem handlowym. Zapisy w literaturze sugerują, że w XIII i XIV wieku, jeden funt imbiru  (1 funt=0,45 kg) stanowił równowartość jednej owcy. W medycynie tradycyjnej wykorzystywany był w leczeniu wielu chorób i schorzeń.

Występuje w postaci surowej, zmielonej, suszonej, marynowanej oraz kandyzowanej. Stanowi doskonały dodatek do herbat, ciast, piwa czy cukierków. Wpisany na listę bezpiecznych dodatków do żywności GRAS (ang. Generally Recognised As Safe).

W ostatnim dwudziestoleciu imbir został na nowo odkryty jako cenny lek stosowany w leczeniu różnych dolegliwości. Zastosowanie tej przyprawy przedstawione zostało w poniższej części artykułu.

  1. Działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.

Imbir wykazuje działanie kojące w przypadku bólu menstruacyjnego. Ból ten związany jest ze wzrostem produkcji prostaglandyn-hormonów, które są odpowiedzialne za objawy stanu zapalnego: obrzęk, ból, zaczerwienienie, natomiast działanie przeciwzapalne imbiru dokonuje się poprzez hamowanie syntezy tych hormonów.

Leczy migreny, regularnie stosowany zmniejsza częstość i ilość ataków oraz łagodzi  towarzyszące im mdłości.

Aktywność przeciwzapalną imbiru badano także na zwierzętach. Pod uwagę brano wpływ składników na obrzęk, działanie przeciwgorączkowe oraz przeciwbólowe. Okazało się, że imbir jest równie skuteczny jak kwas acetylosalicylowy i ibuprofen.

Jest składnikiem niektórych maści i plastrów rozgrzewających, stosowanie kilku kropel olejku imbirowego podczas masażu przynosi ulgę obolałym mięśniom.

Jest również bardzo dobrym środkiem do stosowania w trakcie przeziębienia. Posiada m.in działanie rozgrzewające, napotne, łagodzące kaszel oraz wspomaga odporność oragnizmu.

  1. Hamowanie rozwoju drobnoustrojów.

Badania wskazują, że składniki zawarte w imbirze posiadają możliwość hamowania rozwoju drobnoustrojów: bakterii, wirusów, grzybów, a także pasożytów. Badano wpływ składników z korzenia imbiru pod względem działania przeciwrobaczego na pasożyta Angiostrongylus cantonensis. Wyniki wskazały, że wszystkie badane składniki powodowały redukcję rozwoju larw tego pasożyta. Na śmiertelność larw wpływ miała wielkość dawki oraz czas jej podawania. Dla większości składników największą śmiertelność uzyskano po 72 godzinach. Według autorów badania składniki te mogą posłużyć w poszukiwaniu naturalnych związków, bardziej efektywnych w procesie hamowania rozwoju larwalnego pasożytów.

  1. Wpływ imbiru na mdłości i wymioty.

Potwierdzone działania przeciwwymiotne imbiru doskonale sprawdzą się w przypadku choroby lokomocyjnej czy morskiej. Podczas eksperymentu polegającego na wywoływaniu wymiotów przy użyciu krzesła obrotowego ochotnikom podawano sproszkowany imbir. W efekcie zaobserwowano spadek występowania wymiotów i nudności.

W kwestii stosowania imbiru przez kobiety w ciąży nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Z jednej strony jest polecany do łagodzenia ciążowych nudności z drugiej, część lekarzy podchodzi do tego tematu ostrożnie, gdyż postrzegają działanie imbiru jako produktu nieobojętnego dla zdrowia. Naukowcy podkreślają, że stosowanie tej przyprawy u kobiet w ciąży może wiązać się z pewnym ryzykiem, sugerując, że mogą wystąpić niekorzystne skutki spowodowane przedawkowaniem lub stosowaniem go razem z innymi lekami.

  1. Wspomaganie odchudzania.

Dla osób dbających o sylwetkę, cenną informacją będzie fakt, że imbir poprzez swoje właściwości oczyszczające i rozgrzewające pobudza organizm do spalania tkanki tłuszczowej. Należy jednak pamiętać, że dla utraty tkanki tłuszczowej ważne są również takie działania jak: odpowiednia dieta i aktywność fizyczna, dlatego dla lepszego efektu powinno się połączyć te działania wraz ze spożywaniem imbiru.

  1. Zapobiegawcze działanie w rozwoju raka prostaty.

Substancje zawarte w imbirze hamują rozwój komórek nowotworowych lub powodują ich śmierć poprzez zmiany w komórkach raka prostaty. Przeprowadzone badania potwierdziły, że imbir zaburza rozwój cyklu komórkowego oraz prowadzi do śmierci ludzkich komórek raka prostaty. Co ważne imbir nie spowodował szkodliwego wpływu na tkanki ulegające szybkiemu podziałowi np. na szpik kostny.

  1. Profilaktyka chorób serca.

Poprawia krążenie krwi, działa przeciwzakrzepowo powoduje zmniejszenie produkcji tromboksanu. Poprzez przyprawianie potraw imbirem zwłaszcza tłustych może zapobiec powstawaniu zakrzepu lub zatoru w naczyniach. Zmniejsza wchłanianie cholesterolu, stosowany w profilaktyce choroby wieńcowej.

  1. Właściwości hipolipemizujące.

Dostępne są badania w wyniku których stwierdzono, że spożywanie imbiru może przyczynić się do poprawy profilu lipidowego we krwi. W przeprowadzonych badaniach na zwierzętach, u których stwierdzono hipercholesterolemię po podaniu wodnego ekstraktu z imbiru odnotowano spadek cholesterolu całkowitego we krwi.

Korzystny wpływ imbiru zaobserwowany został również u pacjentów cierpiących na cukrzycę typu 2. Ochotnicy spożywali dwie kapsułki dziennie sproszkowanego kłącza imbiru przez 12 tygodni, po zakończonej interwencji, wyniki również wykazały istotny spadek cholesterolu całkowitego oraz triglicerydów.

  1. Zastosowanie w Kosmetyce.

Działania rozgrzewające imbiru i pobudzające krążenie znalazły zastosowanie w produkcji kosmetyków wyszczuplających i redukujących cellulit. Zapach imbiru stanowi bazę wielu perfum, a wyciąg z korzenia w połączeniu z olejami dodaje włosom blasku. Sprawdza się również w redukcji zmarszczek i blizn, a jego działanie przeciwbakteryjne znajduje zastosowanie w kosmetykach przeciwtrądzikowych.

Imbir czy na pewno dla wszystkich?

Pomimo swoich prozdrowotnych właściwości nie mogą go stosować wszyscy. Odradzany jest dla kobiet karmiących piersią, chorych na wrzody żołądka czy dwunastnicy, uwagę powinny zwrócić również osoby oczekujące na operację ponieważ składniki tej przyprawy biorą udział w procesie krzepnięcia krwi. Pacjenci, którzy zażywają leki przeciw arytmii serca lub środki, które wpływają na ośrodkowy układ nerwowy powinni być czujni podczas korzystania z preparatów imbirowych. Imbir może zwiększać wchłanianie innych leków podawanych doustnie, może również antagonizować działanie inhibitorów pompy protonowej i H2-blokerów co prowadzi do zwiększenia produkcji kwasu żołądkowego. Zaleca się, aby nie łączyć imbiru z niektórymi lekami, na przykład z dimenhydrynatem.

Imbir to z  pewnością roślina o  dużym potencjale leczniczym, stosowana już w  starożytności, w  dalszym ciągu skutecznie potwierdza się jej zdrowotne właściwości. Szereg przeprowadzonych badań ukazuje duże możliwości stosowania imbiru w leczeniu wielu schorzeń.

Zdjęcie: www.123rf.com

Źródła:

  1. Arablou T., Aryaeian N., Valizadeh M., Sharifi F., Hosseini A., Djalali M.: The effect of ginger consumption on glycemic status, lipid profi le andsome infl ammatory markers in patients with type 2 diabetes mellitus. Int. J. Food Sci. Nutr., 2014; 65(4): 515-520.
  2. Cisowski W., Kowalczyk A., Jamontt J., Kłącze imbiru – zastosowanie lecznicze oraz składniki czynne, Borgis, Postępy Fitoterapii, 2004, nr 2, s. 71–76.
  3. Hursel R , Westerterp-Plantenga MS . Thermogenic ingredients and body weight regulation. Int J Obes (Lond). 2010; 34(4):6 59-69.
  4. Karna P., Chagani S., Gundala S.R., Rida P.C., Asif G., Sharma V., Gupta M.V., Aneja R.: Benefi ts of whole ginger extract in prostate cancer. Br. J. Nutr., 2012; 107(4): 473-484.
  5. Chandra K.,Einarson A., Koren G.: Taking ginger for nausea and vomiting during pregnancy. Can. Fam. Physician,2002; 48: 1441-1442.
  6. Vutyavanich T., Kraisarin T., Ruangsri R.: Ginger for nausea and vomiting inpregnancy: randomized, double-masked, placebo-controlled trial. Obstet. Gynecol., 2001; 97(4): 577-582.
  7. Stelmach W. Niezwykłe dzieje kłącza imbiru jako rośliny przyprawowej i leczniczej. Cz III, Zdrowie i Farmacja 2004; 6: 44-7
  8. Właściwości lecznicze imbiru ( Zingiber officinale Roscoe), http://www.czytelniamedyczna.pl/3538,wlasciwosci-lecznicze-imbiru-zingiber-officinale-roscoe.html ( 12.03.2019r.)
  9. Właściwości prozdrowotne imbiru; http://ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2017/Nr%202/BR%202_2017%20scalona%20popr.pdf#page=28
  10. USDA National Nutrient Database for Standard Reference; https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/02021?fgcd=&manu=&format=&count=&max=25&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=ginger&ds=&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing=

Komentowanie jest wyłączone